ผึ้งไม่ได้มองเห็นโลกเหมือนที่มนุษย์มอง ตาของผึ้งเป็น ตาประกอบ (Compound Eyes) ที่ประกอบด้วยเลนส์ขนาดเล็กๆ เป็นพันๆ ชิ้น งานวิจัยพบว่าผึ้งไม่ได้จำหน้าเราจาก “จมูก ตา หรือปาก” แยกกันเหมือนมนุษย์ แต่พวกมันใช้การจำ “โครงสร้างมิติและรูปแบบโดยรวม” (Configural Processing) ของใบหน้า
เปรียบเทียบให้เห็นภาพ: ผึ้งมองหน้าคนเหมือนการต่อจิ๊กซอว์หรือการมองภาพพิกเซล (Pixel) แตกๆ แต่พวกมันจำแพทเทิร์นรวมของพิกเซลนั้นได้แม่นยำมาก
นักวิทยาศาสตร์ทดลองโดยการนำภาพถ่ายใบหน้ามนุษย์หลายๆ ภาพไปให้ผึ้งดู
-
ภาพใบหน้า A จะมี น้ำเชื่อม วางไว้ให้กินเสมอ
-
ภาพใบหน้า B, C, D จะมีเพียง น้ำเปล่า หรือไม่มีอะไรเลย
-
ผลลัพธ์: หลังจากฝึกไม่กี่ครั้ง เมื่อสลับตำแหน่งภาพถ่าย ผึ้งก็ยังคงบินดิ่งไปหาภาพใบหน้า A ได้อย่างถูกต้องถึง 80-90% แม้จะเอาน้ำเชื่อมออกไปแล้วก็ตาม!
ผลการวิจัยชี้ว่า ผึ้งสามารถเก็บข้อมูลใบหน้าหนุ่มสาวที่มันคุ้นเคยไว้ในความทรงจำได้นานหลายวัน ซึ่งถือว่ายาวนานมากเมื่อเทียบกับอายุขัยที่สั้นของผึ้งงาน (ประมาณไม่กี่สัปดาห์ถึงสองเดือน) นั่นหมายความว่า ถ้ามีใครไปแกล้งรังมัน หรือในทางกลับกัน ถ้าเจ้าของรังคอยดูแลมันอย่างดี มันจะจำหน้าคนๆ นั้นได้จริงๆ
“รู้อย่างนี้แล้ว วันหลังถ้าเดินผ่านรังผึ้งก็อย่าลืมยิ้มหวานๆ หรือผูกมิตรกับน้องไว้นะครับ เพราะถ้าน้องจำหน้าได้ว่าเราเคยไปกวน โอกาสหน้าอาจจะโดนทหารยามบินไล่ตามสแกนหน้าถึงหน้าบ้าน! ส่วนใครที่ขี้ลืมบ่อยๆ ส่องกระจกคราวหน้าอาจจะต้องอายผึ้งแล้วล่ะ เพราะสมองเท่าเมล็ดงายังจำหน้าคนได้แม่นกว่าเราจำจำทางไปห้องน้ำซะอีก!”
