รู้หรือไม่? ผึ้งตัวจิ๋วก็ป่วยได้: เปิดโลก “โรคไรผึ้ง” ภัยเงียบใต้ปีกแมลงนักผสมเกสร

หลายคนอาจคุ้นเคยกับภาพผึ้งงานที่ขยันขันแข็ง บินตอมดอกไม้สร้างน้ำผึ้งแสนหวาน แต่ในโลกธรรมชาติ ผึ้งตัวน้อยเหล่านี้ต้องเผชิญหน้ากับปัญหาสุขภาพและโรคภัยไข้เจ็บไม่ต่างจากสิ่งมีชีวิตอื่น หนึ่งในภัยคุกคามที่น่ากลัวที่สุดคือ “ไรผึ้ง” ปรสิตตัวจิ๋วที่แอบแฝงอยู่ใต้ปีก คอยกัดกินและแพร่เชื้อไวรัสจนทำให้ผึ้งทั้งรังอ่อนแอลงได้อย่างไม่น่าเชื่อ

2 ตัวร้ายจิ๋วที่คอยรังแกผึ้ง

ไรวาร์รัว (Varroa destructor): ปรสิตหน้าตาคล้ายปูจิ๋วสีน้ำตาลแดง ตัวร้ายอันดับหนึ่งที่เกาะดูดกินเนื้อเยื่อไขมันของทั้งตัวอ่อนและผึ้งตัวเต็มวัย แถมยังเป็นพาหะนำพา ไวรัสปีกพิการ ทำให้ผึ้งที่เกิดมาไม่สมบูรณ์

ไรโทรพิลีแลปส์ (Tropilaelaps clareae): ปรสิตสายพันธุ์ตัวเรียวเล็ก เคลื่อนไหวรวดเร็ว ชอบมุ่งตรงเข้าไปกัดกินและขยายพันธุ์ในหลอดตัวอ่อนโดยเฉพาะ ทำให้ตัวอ่อนแคระแกร็นหรือตายตั้งแต่ยังไม่ทันได้ลืมตาดูโลก

สัญญาณเมื่อน้องผึ้งเริ่มไม่สบาย

• ปีกหงิกงอ: ผึ้งเกิดใหม่ปีกกุด บินไม่ได้ ทำได้เพียงเดินโซเซอยู่หน้าทางเข้ารัง

• ฝาหลอดตัวอ่อนแหว่ง: สมาชิกในรังเริ่มตรวจพบความผิดปกติ จึงต้องช่วยกันเจาะเปิดฝาหลอดเพื่อนำตัวอ่อนที่ป่วยทิ้งไป

• ประชากรผึ้งหายไปอย่างรวดเร็ว: ผึ้งอายุสั้นลง รังที่เคยคึกคักเริ่มเงียบเหงาลงอย่างเห็นได้ชัด

• เห็นร่องรอยด้วยตาเปล่า: หากสังเกตใกล้ๆ จะเห็นจุดสีน้ำตาลแดงเล็กๆ เกาะอยู่ตามส่วนอกและส่วนท้องของตัวผึ้ง

    เรื่องราวของไรผึ้งทำให้เห็นว่า กว่าจะได้น้ำผึ้งบริสุทธิ์สักหยด เหล่าผึ้งงานต้องต่อสู้กับอุปสรรคและโรคภัยในธรรมชาติมากมาย การเข้าใจสุขภาพของผึ้งจึงเป็นอีกมุมมองที่สะท้อนถึงความมหัศจรรย์และความเปราะบางของระบบนิเวศตัวจิ๋วนี้ได้อย่างน่าทึ่ง